Cumhurbaşkanı Erdoğan, Cezayir Cumhurbaşkanı Tebbun ile düzenlediği ortak basın toplantısında, “Ticaret hacmimizi salgın şartlarına rağmen bir önceki yıla oranla yüzde 35 artırarak 4,2 milyar dolar düzeyine ulaştırdık” dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun ile baş başa ve heyetler arası görüşmelerinin ardından ortak basın toplantısı düzenleyerek açıklamalarda bulundu.

Konuşmasına Cezayir Cumhurbaşkanı Tebbun’u Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi Birinci Toplantısı dolayısıyla Ankara’da misafir etmekten duyduğu bahtiyarlığı dile getirerek başlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Cezayir Cumhurbaşkanı Tebbun ve heyetine “Hoş geldiniz” dedi.

Cezayir’den Türkiye’ye 17 yıl aradan sonra cumhurbaşkanı düzeyinde yapılan bu tarihî ziyaretle ilişkilere yeni bir ivme kazandırdıklarını söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, Cezayir’in bağımsızlığının 60’ıncı yılını tebrik etti ve vatanlarının bağımsızlığı uğruna can veren tüm kahramanları rahmetle yâd etti.

“İKİ DOST ÜLKE OLARAK 500 YIL ÖNCESİNE UZANAN ORTAK BİR MAZİYİ PAYLAŞIYORUZ”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu yılın aynı zamanda Türkiye ile Cezayir arasındaki diplomatik ilişkilerin kuruluşunun da 60’ıncı yılına tekabül ettiğini hatırlatarak, iki dost ve kardeş ülke olarak 500 yıl öncesine uzanan ortak bir maziyi paylaştıklarını dile getirdi.

İki ülke arasındaki ilişkileri yeni bir zemine taşıyan Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi’nin kuruluşunu 2020 yılında Cezayir’e yaptığı ziyaret sırasında kararlaştırdıklarını belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, “İlk toplantımızı gerçekleştirmek bugüne nasip oldu. Bu vesileyle iş birliğimizi daha da ileriye taşıma kararlılığımızı karşılıklı olarak bir kez daha teyit ettik. Görüşmelerimizde Türkiye-Cezayir ilişkilerini kapsamlı biçimde ele aldık. Gerek ikili gerek uluslararası platformlarda dayanışmamızı artırarak sürdürme kararlılığımızı vurguladık” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin her geçen gün geliştiğini anımsatarak, “2020 yılındaki ziyaretimde 5 milyar dolar hedefini belirlemiştik. Ticaret hacmimizi salgın şartlarına rağmen bir önceki yıla oranla yüzde 35 artırarak 4,2 milyar dolar düzeyine ulaştırdık. Bugün çıtayı yükseltip yeni bir hedef belirledik, o da 10 milyar dolar hedefine ulaşacağız. Afrika’nın dünyaya açılan kapılarından biri olan Cezayir’in üretimini çeşitlendirmeye, özellikle birçok alanda siyasi, askerî, ekonomik, ticari, kültürel, turistik, bütün bu alanlarda Türkiye-Cezayir olarak geleceğe çok daha emin adımlarla yürüyeceğiz. Türkiye olarak her konuda Cezayirli kardeşlerimizin yanındayız” diye konuştu.

Ekonomik iş birliğinin lokomotiflerinden biri olan yatırımcıların da bu süreci yakından takip ettiğine dikkati çeken Cumhurbaşkanı Erdoğan, “1400’ü aşkın Türk firması Cezayir ekonomisinin gücüne güç katıyor. Cezayir’i bir üretim üssü olarak gören ve yatırımlarını ülkenize yönlendiren firmalarımıza desteğinizin süreceğinden eminim. Özellikle de yarın İstanbul’da Sayın Cumhurbaşkanının teşrifleriyle gerçekleşecek iş forumunun karşılıklı ticaretimizin ve yatırımlarımızın artırılmasına katkıda bulunacağı muhakkaktır. Yakın geçmişte ortak yatırımların başlamış olduğu enerji ve madencilik alanlarındaki çalışmalarımız ülkelerimizin refahını artıracaktır” değerlendirmesinde bulundu.

“AFRİKA’DAKİ TÜM KARDEŞLERİMİZLE İŞ BİRLİĞİMİZİ GÜÇLENDİRMEYE ÇALIŞIYORUZ”

Mevkidaşı Cezayir Cumhurbaşkanı Tebbun ile Afrika ve İslam dünyasındaki meseleleri de ele aldıklarını ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Cezayir Afrika kıtasının yüz ölçümü itibarıyla en büyük ülkesi olmasının yanı sıra kıtanın lider ülkelerinden biridir. Cezayirli kardeşlerimizin kıtanın kuzeyi ve Sahel Bölgesi başta olmak üzere Afrika’nın tamamında oynadığı rolü takdirle karşılıyoruz. Türkiye olarak biz de kazan-kazan ve eşit ortaklık temelinde Afrika’daki tüm kardeşlerimizle iş birliğimizi güçlendirmeye çalışıyoruz” açıklamasını yaptı.

Libya ve Somali’nin, Türkiye’nin kıtanın ekonomik kalkınmasına, sosyal barış ve siyasal istikrarının korunmasına verdiği önemi gösteren iki örnek olduğunu vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bu vesileyle Somali’deki seçimin sonuçlarının tüm Somali halkı için hayırlara vesile olmasını da temenni ediyorum. 2011 yılında çöküşün eşiğindeyken Türkiye’nin yeniden ayağa kalkmasına çok büyük katkı sağladığı Somali’de 15 Mayıs 2022 tarihinde yapılan bu cumhurbaşkanlığı seçiminin başarıyla tamamlanmasından ayrıca memnuniyet duyuyoruz. Seçimlerin Somalili kardeşlerimizle birlikte Doğu Afrika halkları için hayırlara vesile olmasını diliyor, Cumhurbaşkanı Sayın Hasan Şeyh Mahmud’u tebrik ediyoruz” diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti: “Afrika kıtasında barış ve istikrarın temininde önemli rol oynayan iki ülke olarak savunma sanayi alanında iş birliğini güçlendirmekte kararlıyız. Türk yatırımlarının ağırlık kazandığı Oran kentinde açılacak başkonsolosluğumuz iki ülke arasındaki beşeri ilişkilerin güçlendirilmesine yönelik gayretlerimize destek verecektir. Türkiye Maarif Vakfımız da Cezayir’de kuracağı okulla Cezayirli gençlere kaliteli eğitim imkânı sunacaktır. Kardeş Türkiye ve Cezayir halkları arasındaki güçlü bağların karşılıklı olarak açacağımız kültür merkezleri vasıtasıyla daha da kuvvetlendirilmesini hedefliyoruz. Madencilikten çevreye, eğitimden kültüre, muhtelif alanlarda biraz önce imzaladığımız anlaşmalarla ilişkilerimizin ahdî zeminini tahkim ettik. Tüm alanlarda atılabilecek ilave somut adımları ilgili bakanlarımız değerlendirmeye ve hayata geçirmeye devam edecektir. Bizler de kendilerini bu yönde teşvik ederek gerekli desteği sağlayacağız.”

Toplantının hayırlara vesile olmasını dileyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, Cezayir Cumhurbaşkanı Tebbun ve heyetine ziyaretleri için teşekkür etti.

“SAVUNMA SANAYİİNDE ATACAĞIMIZ ADIMLAR ÖNEM ARZ EDİYOR”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, daha sonra gazetecilerin sorularını cevapladı. “Birçok alanda yatırım olanaklarının olduğundan bahsettiniz, birçok alanda var belki daha da stratejik alanlar olabilir. Acaba bu konuda ne diyebilirsiniz? Cezayir ile farklı stratejik ne tür anlaşmalar hayata geçirilebilir?” sorusu üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Öncelikle savunma sanayiinde atacağımız adımlar önem arz ediyor ve savunma sanayii tabii dar bir kalıp içerisinde ifade edilebilecek alan değil. Burada şu anda görüşme hâlinde olan firmalarımız var, başta TUSAŞ olmak üzere. Bunun dışında yine görüşme hâlinde olan özel sektör firmalarımız var ve bütün bunlarla beraber çok daha önemlisi denizde ve karada birçok firmamızın Cezayir ile görüşmeleri devam ediyor. Bu görüşmelerle birlikte bir defa işin savunma sanayii bölümünü biz askerî ilişkiler başlığı altında ele aldık” diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmede siyasi noktada uluslararası bütün diplomatik ilişkilerinde iki ülkenin ortak hareket etme konusunun ele alındığını belirterek şöyle konuştu: “Sayın Başkan örneğin Filistin’i gündeme getirdi, Libya’yı gündeme getirdi, bütün bu alanlarda beraber hareket etme ve bunu tabii her an genişletme, bunları da ilgili bakanlarımızın birbirleriyle yapacakları görüşmelerle genişletme… Stratejik iş birliği anlaşması demek aslında dışişleri bakanlarımızın sekreteryasında yıl boyu bakanlarımızın birbirleriyle yaptıkları çalışmalar ve bir yıl Türkiye, bir yıl Cezayir’de olmak üzere Cumhurbaşkanlarının riyasetinde de bu toplantıları bugün olduğu gibi devam ettireceğiz. Bu şekilde de alanların ne gibi genişlediğini, bakanların ne gibi çalışmalar yaptığını da değerlendirme fırsatımız olacak.”

Cezayir Cumhurbaşkanı Tebbun ile görüşmede üzerinde durdukları en önemli konulardan bir tanesinin tarım olduğunu vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Tarım alanında ve hayvancılık alanındaki tarım endüstrisi noktasında deneyimlerimiz var. Tabii Cezayir yüzölçümü itibariyle yani 2 milyon 400 bin kilometrekarelik bir alana sahip. Dolayısıyla bu kadar büyük bir alana sahipken, su noktasında da sıkıntısı âdeta olmayan bir ülke konumunda. Bu konuda müşterek dayanışma hâlinde bir çalışmanın içerisine girebileceğimizi konuştuk. Bu devletten devlete, özel sektörler arası bunları yapıp her iki ülkenin kazan-kazan esasına göre gerekirse üçüncü ülkelere de buralardan ihracatların yapılabileceği konularını ele aldık, bunların da değerlendirmesini yaptık” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmede turizm konularının da ele alındığını anımsatarak, “En önemli konulardan bir tanesi turizm, turizmde özellikle Türkiye-Cezayir arasındaki ilişkileri tarihten gelen, özellikle o birikimle ele almak ve bunu kültürel turizm gelişebilir, bütün bunlarla beraber paket turizmi geliştirebiliriz ve böylece aramızdaki tabana dayalı atılacak adımlarla da inşallah Türkiye-Cezayir arasındaki kardeşlik bağlarının nerelere dayandığını da ortaya koyabiliriz. Millî Eğitim ve Maarif, bunlarla ilgili attığımız adım büyük önem arz ediyor, yine bunun yanında güvenlik alanında attığımız adımlar önem arz ediyor. Bunlarla beraber tüm bunları geliştirmenin gayreti içerisinde olacağız” şeklinde konuştu.

“TÜRKİYE’YE YAPTIRIM UYGULAYANLARIN NATO’YA GİRMELERİNE ‘EVET’ DEMEYİZ”

Bir gazetecinin “Finlandiya Cumhurbaşkanı NATO’ya üyelik konusunda sizinle görüşmeye hazır olduğunu söyledi, bu konuda bir resmî talep geldi mi ve takvim belirlendi mi? Yine NATO’ya üyelik konusunda İsveç’ten bir heyetin Ankara’ya geleceğini biliyoruz. Her iki ülke ile yapılacak görüşmelerde Türkiye’nin tutumu ve beklentileri ne olacak?” sorusuna Cumhurbaşkanı Erdoğan şu cevabı verdi: “Her iki ülke ile ilgili de gerçi bu aralar Dışişleri Bakanları arasında bazı görüşmeler yapıldı. Fakat çok açık, net, samimi bir şeyi benim söylemem lazım. Bakın her iki ülkenin de terör örgütlerine karşı açık, net bir tavrı söz konusu değil. Kaldı ki bu süreç içerisinde bu terör örgütlerine karşı kalkıp ‘Biz karşıyız’ deseler bile ki tam aksini, teslim etmeleri gereken bazı teröristlerle ilgili teslim etmeyeceklerine dair açıklamaları var. Velev ki teslim edeceklerini dahi söyleseler biz şuna inanırız, bir delikten iki kez Müslüman sokulmaz.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti: “Daha önce biliyorsunuz Yunanistan NATO’dan çıkmıştı. O dönemin yönetimi tekrar Yunanistan’ın NATO’ya girmesini sağladı. Şimdi ekranları başında bizi izleyen milletime sesleniyorum. Peki, NATO’nun en önde gelen ülkeleri Yunanistan’a her türlü desteği veriyor mu, veriyor. Yunanistan’da üsler kuruyorlar mı, kuruyorlar. Biz bunlara nasıl inanacağız? İsveç terör örgütlerinin zaten kuluçka merkezi, parlamentolarında teröristleri getirip orada bunları konuşturtuyorlar, özel davetler çıkartıyorlar. Hatta PKK yanlısı teröristler var parlamentolarında. Biz bunların neyine güveneceğiz? Pazartesi günü Türkiye’ye geleceklermiş. Bizi ikna etmeye mi gelecekler, kusura bakmasınlar, yorulmasınlar. Her şeyden önce Türkiye’ye yaptırım uygulayanların bu süreç içerisinde bir güvenlik örgütü olan NATO’ya girmelerine biz ‘evet’ demeyiz. Çünkü NATO o zaman bir güvenlik örgütü olmaktan çıkar, teröristlerin âdeta temsilcilerinin yoğunlaştığı bir yer hâline gelir. Buna ‘evet’ demek mümkün değil ve bir sokulduğumuz yerden bir daha sokulamayız. Kusura bakmasınlar.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, basın toplantısı sırasında sağda ve solda bulunan tablolara işaret ederek şunları söyledi: “Ben merak ettim ama siz merak etmediniz, sağımızda ve solumuzda iki tane tablo var. Bunlar bizim arşivlerimizden bugün en önemli bizim hatıramız ve hediyemiz olarak Sayın Cumhurbaşkanı’na veriyoruz. Padişah Abdülmecid’in tahta çıkışını tebrik ederek Fransız işgaline karşı gayretli bir şekilde mücadele ettiklerini ifade eden, Emir Abdülkadir’in Arapça mektubu ve tercümesi. 14 Aralık 1841. Bakın nereden nereye. Padişah Abdülmecid’in tahta çıkışını tebrik ederek Fransız işgaline karşı gayretli bir şekilde mücadele ettiklerini ifade eden Emir Abdülkadir’in Arapça mektubu ve tercümesi 14 Aralık 1841. Türkiye-Cezayir ilişkileri bakın ta nerelere dayanıyor.”

CEZAYİR CUMHURBAŞKANI TEBBUN: “YATIRIM ALANINI 10 MİLYAR DOLAR VE DAHA ÜZERİNE ULAŞTIRACAĞIMIZA İNANMAKTAYIM”

Cezayir Cumhurbaşkanı Tebbun da konuşmasında, ziyaretle ekonomik, siyasi ve kültürel alanlar başta olmak üzere her alanda ilişkilerin geliştirilmesi fırsatını bulduklarını belirterek, 2020’de Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Cezayir’e yaptığı ziyaret kapsamında bir dizi iş birliği anlaşması imzaladıklarını hatırlattı.

Cezayir Cumhurbaşkanı Tebbun, iki ülkenin sahip olduğu tarihî ilişkileri de kullanarak iş birliğinin daha da geliştirebileceğini ve daha iyi noktalara ulaştırabileceğini vurguladı ve görüşmede Libya ve Filistin konularının da ele alındığını dile getirerek Cezayir ve Türkiye’nin Filistin konusunda tam bir mutabakat içinde olduğunun altını çizdi.

Sahel bölgesi ve Afrika’yı tehdit eden terörle mücadele konusunda da iş birliğinin görüşmelerde ele alındığını söyleyen Cezayir Cumhurbaşkanı Tebbun, “Burada az önce gördük, çok sayıda anlaşmaya imza atıldı. İki ülke arasında tam bir koordinasyon ve tamamlayıcılıkla birlikte inşallah önümüzdeki yıl Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi bir araya geldiğinde çok daha iyi sonuçları görmüş olacağız” ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Cezayir’de Türk yatırımlarının 5 milyar dolara ulaştığı ifadelerini hatırlatan Cezayir Cumhurbaşkanı Tebbun, “Sayın Cumhurbaşkanı, Türk yatırımlarının Cezayir’deki hacminin 5 milyar dolara ulaştığını ifade etmişti. Ben bu yatırım oranını yakın zaman içerisinde 10 milyar dolar ve daha üzerine ulaştıracağımıza inanmaktayım” diye konuştu.

İKİ ÜLKE ARASINDA İMZALANAN ANLAŞMALAR

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Cezayir Cumhurbaşkanı Tebbun’un huzurunda 15 anlaşma imzalandı.

Bu kapsamda iki ülke hükûmetleri arasında, “Cezayir’de Uluslararası bir Türk Okulu Açılmasına İlişkin Anlaşma” Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile Cezayir Dışişleri ve Yurtdışındaki Ulusal Topluluklar Bakanı Ramtane Lamamra tarafından imzalandı.

“Sosyal Hizmetler Alanında İşbirliğine Yönelik Mutabakat Zaptı” ise Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Derya Yanık ve Cezayir Ulusal Dayanışma, Aile ve Kadının Statüsü Bakanı Kaoutar Krikou tarafından imza altına alındı.

İki ülke hükûmetleri arasında “Çevre Alanında İş Birliğine ilişkin Mutabakat Zaptı”, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ile Cezayir Dışişleri ve Yurtdışındaki Ulusal Topluluklar Bakanı Lamamra tarafından imzalandı.

“Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti ile Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti Hükûmeti arasında Madencilik Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı” Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez ile Cezayir Enerji ve Madenler Bakanı Mohamed Arkab tarafından imza altına alındı.

İki ülke hükûmetleri arasındaki, “Sınıraşan Organize Suçlarla Mücadele Alanında İşbirliği Anlaşması” ise İçişleri Bakanı Süleyman Soylu ile Cezayir Dışişleri ve Yurtdışındaki Ulusal Topluluklar Bakanı Lamamra tarafından imzalandı.

“Türkiye ve Cezayir’de Kültür Merkezleri Açılmasına İlişkin Anlaşma”na ise Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile Cezayir Dışişleri ve Yurtdışındaki Ulusal Topluluklar Bakanı Lamamra imza koydu.

İki ülke hükûmetleri arasında “Eğitim ve Öğretim Alanında İşbirliği Mutabakat Zaptı” ile “Mesleki Eğitim Alanında Mutabakat Zaptı” ise Millî Eğitim Bakanı Mahmut Özer ile Cezayir Dışişleri ve Yurtdışındaki Ulusal Topluluklar Bakanı Lamamra tarafından imzalandı.

“Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti ve Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti Hükûmeti Arasında Küçük İşletmeler Alanında Mutabakat Zaptı” Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank ve Cezayir Başbakanlık Nezdinde Küçük İşletmelerden Sorumlu Bakanı Nassim Diafat tarafından imza altına alındı.

“Türkiye Cumhuriyeti Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) ile Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti Yükseköğretim ve Bilimsel Araştırma Bakanlığı, Teknolojik Gelişme ve Bilimsel Araştırma Genel Müdürlüğü (DGRSDT) arasında Bilim, Teknoloji ve İnovasyon Alanlarında İşbirliği Mutabakat Zaptı” Sanayi ve Teknoloji Bakanı Varank ile Cezayir Yükseköğretim ve Bilimsel Araştırma Bakanı Abdelbaki Benziane tarafından imzalandı.

İki ülke hükûmetleri arasındaki “Balıkçılık ve Su Ürünleri alanında İş Birliği hakkında Mutabakat Zaptı”na ise Tarım ve Orman Bakanı Vahit Kirişçi ile Cezayir Dışişleri ve Yurtdışındaki Ulusal Topluluklar Bakanı Lamamra imza koydu.

“Türkiye Cumhuriyeti ile Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti Arasında Helal Akreditasyon Alanında Mutabakat Zaptı” Ticaret Bakanı Mehmet Muş ile Cezayir Sanayi Bakanı Ahmed Zeghdar tarafından imza altına alındı

İki ülke hükûmetleri arasındaki “Bayındırlık Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı” ise Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu ile Cezayir Dışişleri ve Yurtdışındaki Ulusal Topluluklar Bakanı Lamamra tarafından imzalandı.

“Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti ile Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti Hükûmeti Arasında Medya ve İletişim Alanlarında İş Birliği Protokolü” Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun ile Cezayir Dışişleri ve Yurtdışındaki Ulusal Topluluklar Bakanı Lamamra tarafından imza altına alındı.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ile Cezayir Ticaret ve Sanayi Odası (CACI) arasında “Türkiye-Cezayir Ticaret ve Sanayi Odası Forumu Kurulmasına Dair Mutabakat Zaptı”na ise TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu ve CACI Başkanı Tayyib Şabap imza attı.

İki ülke arasında Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi 1. Toplantısı Ortak Bildirisi ise Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Cezayir Cumhurbaşkanı Tebbun tarafından imzalandı.